रविवार, २१ एप्रिल, २०१९

बाबुजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

स्वरतीर्थ सुधीर फडके यांच्या स्मृतीस अभिवादन

भास्कर हा सूरांचा ज्यास नाही अस्त
जादू सूरांची भारावले रसिक समस्त
पिढ्यांमागूनी पिढी, लोकप्रियता ही अफाट
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

 जगाच्या पाठीवर झाला दुर्गम प्रवास
नितीमूल्यांचा परी न झाला र्हास
विचारांइतकेच उच्चार ही सुस्पष्ट
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

कणा पाठीचा ताठ ,ताठ तशीच मान
प्रखर राष्ट्रभक्ती निसर्गाची धर्माभिमान
गजेंद्र हा सूरांचा असे हिंदूत्वमत्त
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

आले देवाजीचे मनी जुळून आली त्रिवेणी
किमया केली राजा, राम गजाननानी
भाग्ये भारले चित्रसृष्टीचे ललाट
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

दरबारी सूरांच्या किती रत्ने प्रगटली
लता आशा माणिके भोवताली
चारित्र्यास परी कधी न लागले गालबोट
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

गीतांमधली कविता फुलविली
ज्यातून भावगीते जन्मली
स्पष्ट उच्चारे नेमक्या सूरांनी सजविली
असे हा भावगीतांचा अनभिषिक्त सम्राट
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

शब्दांनी सूरांना तोलणे,
सूरांनी स्वरांचा तोलणे ,
रसिकांना चिंब भिजवणे
सर्जनता ही ज्यांची आहे अफाट
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

वाल्मिकींच्या प्राकृताचे चांदणे झाले मराठी
रामकृपाच की घडल्या शब्दसूरांच्या गाठी
किर्ती त्याची पसरली सुदिगंत
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

सखी प्रिया सहचारिणी
म्हणे मी तर प्रेमदिवाणी
अशीच आणखी सूरेल गाणी
परी थांबली जाहली सावली
सुखदुःखात मिळे तिची नित्य साथ
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

सूरांचा हा अधिपती
राग फिरती फेर धरूनी  भोवती
करतात विनंती
आम्हांस घेउनी करावी निर्मीती
अजरामर ही गाणी गोडी ज्यांची अवीट
बाबूजींच्या सूरांनी रोज होवो पहाट

नंदिनी पित्रे

शुक्रवार, १५ मार्च, २०१९

अपूर्वाई.......नवं शिकण्यातली


अपूर्वाई.......नवं शिकण्यातली

एका इंग्रजी पुस्तकात मी एक वाक्य वाचलं होतं " When was the last time, when you did something new"
तुमचं वय कुठे थांबलं, या विषयी हे वाक्य मला फारच पटलं. त्याच स्फुर्तीने आज प्रथमच मी असा लेखन स्पर्धेत भाग घेतला.
मला वाटतं की माणसाची उन्नती दोन प्रकारे होत असते.एक उभ्या रेषेत आणि दुसरा प्रकार आडव्या रेषेत. उभ्या रेषेवरची व्यक्ती आपली आवड क्षणभर बाजुला ठेवतो आणि ध्येय वा महत्वाकांक्षा निश्चित करून त्या दिशेने सरळ यशाची शिखरे पार करत रहाते.
आडव्या रेषेवर अनेक पर्याय खुणावत असतात. सगळे आजमावण्याची खुमखुमी असते. त्यातून घडणारा माणूस अधिक अनुभव संपन्न असतो.
तो विविध क्षेत्रात मुसाफिरी करतो.
मला स्वतःला आडव्या रेषेवर रहायला आवडते.
माझ्या सुदैवाने मला ९ ते ५ नोकरी करावी लागली नाही. एकत्र कुटुंबात लहानपण गेलं आणि सासरीही एकत्रच. घरातील कामे, येणीजाणी, सण समारंभ यात आम्ही सर्वजणी व्यस्त असायचो. पण त्याचवेळी, संपूर्ण जबाबदारी अनेकांमध्ये विभागली गेल्यामुळे फावल्या वेळात मन ही रिकामे आणि शांत असायचे.लिखाण, वाचन ही माझी आवड आहे. ते मी करत राहिले. लिखाण छापून आणणे, त्यातून अर्थार्जन वा प्रसिद्धी मिळवणे हा विचारच नाही. एखादा विषय डोक्यात यावा, तो मनात घोळवावा, मनासारखा सजला की कागदावर उतरवून ,निर्मितीचा सोहळा संपवून शांत व्हावे. तोवर दुसरा विषय खूणवू लागे.
माझी जाऊ हरहुन्नरी. भरतकाम,विणकाम, शिवण सगळ्यात पारंगत. तिच्या बरोबर साड्या भरल्या, स्वेटर विणले. पण यातली कलात्मकता माझ्यात नाही. मी करू शकते पण मला सुचत नाही.
बागकाम करताना ,नवीन आणलेले प्रत्येक रोप रुजवताना आणि मोठे होताना पहाणे हा सृजनाचा अविष्कार खूप उर्जादायी असतो.
अशी ही नवं काही शिकण्यातली अपूर्वाई मला आवडते.
आज मी तुम्हाला जी गोष्ट सांगणार आहे ती माझ्या शैक्षणिक प्रयोगाची. २००५-०६ दरम्यानचा ही गोष्ट आहे.माझ्या भावाची मुलगी CA Entrance परीक्षा पास झाली. मी तिला बरेच मार्गदर्शन केले असल्याने ती रिझल्ट घेऊन प्रथम माझ्याकडे आली. कुठे articleship करायची वगैरे चर्चा चालू असताना ती म्हणाली "आत्या, तू पण दे ना तुझे राहिलेले final CA चे पेपर माझ्या बरोबर. आपण एकत्र अभ्यास करू ."
१९८८ साली मी CA Inter झालेनंतर एक दोन attempt प्रयत्न करून CAचा नाद सोडून दिला होता. सगळ्याच गोष्टी करायची हौस आणि अभ्यास करण्याचा कंटाळा ही तात्कालिक कारणे.असो.
मन कधीतरी खात रहायचे. आपण एवढा अभ्यास केला पण पूर्णत्वास नेले नाही. आज परत सगळे विचार मनात घोळायला लागले. माझी मुलगी बारावीत होती.तिने प्रोत्साहन दिले. नवरा माझी धरसोड सवय लक्षात घेऊन म्हणाला, "नेटाने पूर्ण करणार असशील तरच कर" असे विविध पडसाद उमटले.
CA पूर्ण करायचे ठरवून टाकले. Institute मधे जाऊन study material घेऊन आले. त्यानंतरचे संपूर्ण वर्ष भारावलेले होते.वेळापत्रक बनवणे , ते पाळण्याचा आटोकाट प्रयत्न, घाटकोपरला क्लास लावला. आणि घरातली कामं. मी खरंच माझे वय विसरून गेले. मी पहील्या दिवशी क्लासमध्ये शिरले तर सगळे जण माझ्याकडे पहातच राहिले .या बाई कोण? मला थोडाही complex आला नाही कारण या नवीन प्रयोगाची प्रचंड ऊर्मी. रेल्वे प्रवासाची सवय नसलेली मी भर गर्दीच्या गाड्या पकडून घाटकोपरला जात होते.
अभ्यास करताना मला लक्षात आलं, वाढलेल्या वयामुळे माझी आकलनशक्ती प्रगल्भ झाली होती. Accounts हा माझ्या हातचा मळ होता. बाकी विषयाचा अभ्यास कसा करायचा हे मला भाचीने शिकवले. तिचा रोज सकाळी ९ वाजता फोन यायचा ."आत्या माझा तीन तास अभ्यास झाला". मी अजून घरकामात च असायचे. मग मात्र दिवसभर अभ्यास. त्याकाळात माझ्या घरकामाला ही शिस्त लागली.प्रचंड एनर्जीने मी दोन्ही गोष्टी करत होते.
सहा महिने झाले .हाॅलतिकीट, सेंटर वगैरे सोपस्कार झाले आणि परीक्षेचा पहीला दिवस.घरात सगळे चेष्टेने विचारत होते , पेन पेन्सिल पट्टी घेतली का ?
परीक्षागृहात शिरून बेंचवर बसल्यापासून प्रत्यक्ष पेपर हातात येईपर्यंत वेळ ही खरी stress test .पेन्सिलीने उत्तरपत्रिकेवर रेषा आखताना मनात आले " सुखाने संसार करत होते कशाला या नसत्या भानगडीत पडले." आजही आठवले की मला टेन्शन येतं.
पहिल्या ग्रुपचे चारही पेपर झाले. साईसुट्ट्यो !
या नव्या अभ्यासानं मला खूप काही दिलं.
आपल्या बुद्धीमत्तेवरचा विश्वास वाढला, आपली तर्कशक्ती, स्मरणशक्ती पाहीजे तेवढी वाढू शकते , तरुण मुलांच्या बरोबरीने आपण calculations करू शकतो हा आत्मविश्वास आला.
परीक्षेचा निकाल जाहीर झाला. मी पास झाले.तेव्हा माझे वय ४० होते पण शैक्षणिक क्षमता पंचविशीत म्हणजे ताज्यातवान्या होत्या, हे सिद्ध झाले. खूप चांगला अनुभव होता.
नव्याची आस ही माणसाची सहज प्रवृत्ती आहे. पैसा आणि प्रसिद्धीच्या नादात या उर्मी दाबून टाकू नयेत. आयुष्य फुलविण्यासाठी त्या आवश्यक आहेत. उतारवयात हे अनुभव आपल्याला उर्जा देतील. नवनवोन्मेषानी भरलेली आपली आयुष्याची बाग मागे वळून पाहताना खूप आनंद देते.
बा.भ.बोरकरांची कविता आठवते
" देखणे ते हात ज्यांना निर्मितीचे डोहळे
मंगलानी गंधलेले सुंदराचे सोहळे "

सौ.नंदिनी पित्रे
८०२, लक्ष्मी बाग इस्टेट,
फडके रोड डोंबिवली( पूर्व).
फोन नं : ९८२१८०८५५९.

बुधवार, ३० जानेवारी, २०१९

सकारात्मकता

सकारात्मकता
पावलापावलांवर जिथे लागतात ठेचा
कसा मिळणार तिथे 'स'काराचा वसा॥

जेव्हा प्रत्येक गोष्टच होते विरोधक
तेव्हा कसा होईल विचार सकारात्मक ॥

असं निराश होऊ नका,एक गोष्ट विसरू नका
'स'कार सार्या सृष्टीतला
'न'कार फक्त माझ्या मनातला
विचार माझ्या मनातला, विकारही माझ्याच मनातला
विचाराने विकारांवर होऊया स्वार
पाहू भेटतो का सृष्टीतील सकार॥

संकल्प माझ्या मनातला, विकल्प ही माझ्या मनातला
विकल्प सोडून संकल्पाची धरू या आस
सकाराकडे नेणारा हाच मार्ग खास॥

मननही माझेच, हननही माझेच
मननाने स्वतःला सांभाळायचे
हननापासून सावरायचे॥

संवर्धनही मीच आणि स्खलनही माझेच
मनानेच ठरवायचे, यातले काय निवडायचे ॥

सकार आणि नकार माझ्याच मनाचे खेळ
नको दवडू व्यर्थ वेळ॥

आजही तितकीच सुंदर आहे मावळतीची लालीमा
तितकाच सुंदर आहे पौर्णिमेचा चंद्रमा ॥

मनाला मोहरणारा ओल्या मातीचा सुवास
मग मीच का उदास
निघ आणि फिर रानांवनांतून श्रावणसरी झेलत
घे ना मोकळा श्वास ॥

नकाराकडून सकाराकडे बांधुया विचारांचा सेतू
कारण वास्तू म्हणत असते तथास्तु तथास्तु ॥

नंदिनी




रविवार, २० जानेवारी, २०१९

आई

'मातृदेवो भव ', 'आईसारखे दैवत'
यासारख्या म्हणींमध्ये मावेल का आईची महती
आजवर म्हटलेल्या 'आई ग' ची होईल का गणती॥

ओठांवरचा पहिला उच्चार 'आई'
पाटीवरचा पहिला आकार अ 'आई'
मनामधला पहिला आधार 'आई'
भावनांचा पहिला हुंकार सुद्धा 'आई'॥

मी आनंदाने ओरडते 'आई ग'
भीतीने थरारते 'आई ग'
करुणेने ह्ळहळते 'आई आई ग '
वेदनेवरची फुंकरसुद्धा 'आई गं '॥

जेव्हा समजते तुझ्यामधली ताकद तेव्हा सुद्धा
आश्चर्याने म्हणते 'आईशप्पथ'
कशी करु या सगळ्याची किंमत?
पण विश्वासानं जेव्हा मुलं म्हणतात मला 'आई'
कणाकणाने होते तुझ्या ॠणातून उतराई॥

नंदिनी 

रविवार, १३ जानेवारी, २०१९

पुरीया

आज इथे राऊळात दरवळतो पुरीया
सांजसमयी सुखवितात अंतरास सूर या॥

चैतन्य तुझे गाभारी, आस आमुच्या मनी
तुझ्याच साठी नटली ही मैफल सूर देवूनी
एकवार तूच ये आशिर्वच द्यावया
आज इथे राऊळात दरवळतो पुरीया ॥
सांजवेळी सूर माझे उजळतील कातर मन
आरंभी पुरीया अंती होतील यमन
मैफिल ही अर्पिली तुझ्याच ठायी गिरण्या
आज इथे राऊळात दरवळतो पुरीया ॥
नंदिनी